کتاب شاهِ شاهان

شاهِ شاهان:

انقلاب ایران:

روایتی از غرور، فریب و محاسبهٔ فاجعه‌آمیز

اسکات اندرسن

(نویسندهٔ پرفروش نیویورک تایمز، خالق کتاب لورنس در عربستان)

 

از نویسندهٔ کتاب پرفروش لورنس در عربستان (رتبه‌بندی شده در فهرست نیویورک تایمز)، روایتی تاریخی شگفت‌انگیز و افشاگرانه از انقلاب ایران؛ یکی از مهم‌ترین رویدادهای دوران معاصر. این اثر پیشگامانه، حماقت حیرت‌آور و باورنکردنی دولت ایالات متحده را برملا می‌کند و مسیر شکل‌گیری ناسیونالیسم مذهبی را پی می‌گیرد و بینش‌هایی بنیادین برای درک تنش‌های جهانی امروز ارائه می‌دهد.

«کتابی ضروری که هم فوری است و هم فراموش‌نشدنی.» — استیو کول، نویسندهٔ The Achilles Trap و Directorate S (برندهٔ جایزهٔ انجمن ملی منتقدان کتاب آمریکا) و Ghost Wars (برندهٔ جایزهٔ پولیتزر)

«روایتی استادانه و پرکشش. اندرسن برای ما درسی تاریخی می‌آورد که ورق‌زدن آن متوقف نمی‌شود و بیش از هر زمان دیگری به زمان حال مرتبط است.» — راجیف چندراسکاران، نویسندهٔ Imperial Life in the Emerald City، فینالیست جایزهٔ کتاب ملی آمریکا

شب سال نو ۱۹۷۷ (۱۰ دی ۱۳۵۵)، در یک سفر رسمی به ایران، رئیس‌جمهور جیمی کارتر در ضیافتی شاه محمدرضا پهلوی، شاهنشاه، نورِ آریاییان، سایهٔ خدا بر روی زمین را ستود و ایران را به سبب «رهبری شما و احترام، تحسین و عشقی که مردم‌تان به شما دارند»، «جزیرهٔ ثبات» خواند. ایران پنجمین ارتش بزرگ جهان را در اختیار داشت و میلیاردها دلار از درآمد نفت سرشار بود. جرثقیل‌های ساختمانی آسمان‌نمای پایتخت پررونق، تهران، را پر کرده بود. سازمان اطلاعات و امنیت کشور (ساواک)، پلیس مخفی هراس‌انگیز رژیم، مخالفان کمونیست را در هم شکسته بود و شاه روحانیون محافظه‌کار داخلی را با امتیازات مالی و سیاسی خریده بود. او شکست‌ناپذیر می‌نمود و به عنوان متحدی در جنگ سرد، برای ایالات متحده ارزشی حیاتی داشت. چهارده ماه بعد، شاه به دنبال یک انقلاب مذهبی آتشین و آتشفشانی که رهبری آن را روحانی پرشوری به نام آیت‌الله خمینی بر عهده داشت، از تخت برکنار شد و به تبعید گریخت. بحران گروگان‌گیری پس از آن، جایگاه بین‌المللی آمریکا را برای همیشه خدشه‌دار کرد. چگونه ممکن بود ایالات متحده، با یکی از بزرگ‌ترین پایگاه‌های سازمان سیا در جهان و هزاران نیروی نظامی در ایران، تا این حد کور باشد؟

داستان مسحورکننده‌ای که اسکات اندرسن روایت می‌کند، قصهٔ دیکتاتوری است که از نفرت رعایای خود بی‌خبر بود و ابرقدرتی که کورکورانه به سوی فاجعه گام نهاد. اندرسن این روایت شگفت‌آور را با نثر زنده و پرانرژی، طنزی گزنده و تحلیلی ژرف بازگو می‌کند؛ همان ویژگی‌هایی که لورنس در عربستان او را به یکی از متون کلیدی در فهم خاورمیانهٔ مدرن بدل کرد. اندرسن به‌روشنی استدلال می‌کند که انقلاب ایران به اندازهٔ انقلاب‌های فرانسه و روسیه جهان را متزلزل کرد. در خاورمیانه، هند، آسیای جنوب‌شرقی، اروپا و اکنون ایالات متحده، نفرت توده‌های مذهبی و به حاشیه رانده شدهٔ اقتصادی از نخبگان ثروتمند و سکولار، به خشونت و آشوب انجامیده است — و ایران الگوی آن بود. شاهِ شاهان شاهکاری در تاریخ‌نگاری است و هشداری برای امروز.

ادامه مطلب

نقد و بررسی‌ها

هنوز هیچ نقد و بررسی وجود ندارد.

اضافه کردن نقد و بررسی

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *